Brammetje Baas, recensie

Vorige week vrijdag is de film Brammetje Baas van Anna van der Heide is door de jury van het Cinekid-festival gekozen tot beste Nederlandse kinderfilm. (NOS)

Brammetje Baas is een grappige film voor kinderen: Verhaal, probleem, oplossing. Vrolijk. Vol kinderhumor. Simpel. De zaal zat vol schaterlachende groep drie kinderen van zes tot zeven jaar oud. Ik zat er stilletjes te huilen.

Brammetje Baas is een aangrijpende film voor alle ouders die het drama van hun kind op de lagere school in alle hevigheid doormaken of doorgemaakt hebben. De film gaat over een jongetje dat druk is. Altijd Druk Heel Druk: hij gooit dingen om, struikelt, hinkelt en wipt. Daarnaast is hij oeverloos nieuwsgierig. In de voice-over vertelt Brammetje over het interessante-dingenplakboek dat hij bijhoudt, over zijn uitvindingen, vliegende dingen en zo voorts. Ondertussen stoot hij glazen melk om. Maar thuis is dat geen probleem. Zijn moeder ziet hem en blijft rustig de afwas doen. 

Brammetje Baas kan al lezen en schrijven voor hij met groep drie begint. Volgens de makers van de film is dat vreemd genoeg geen kwestie. Vol verwachting over de “grote school” begint Brammetje met school. En daarmee begint het drama van de lagere school. Brammetje is meteen een stoorzender. Zijn ongedurigheid levert steeds grotere problemen op. Langzamerhand loopt alles en iedereen spaak: ouders, kind, leraar, schooldirecteur. Er is geen oplossing.

En dat is precies de kracht van de film: je ziet hoe alle betrokkenen afzonderlijk reageren op een probleem dat binnen het huidig schoolsysteem al decennia onoplosbaar is, namelijk: wat te doen met een kind dat al wippend uit het raam zit te kijken, omdat het de stof ruimschoots beheerst? De emotionele uitwerking van de personages in de film is uitstekend.  Iedereen met een beetje inlevingsvermogen herkent de lijdensweg die Nederlandse kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong doormaken, op het moment dat ze een voet buitenshuis zetten.

Het zwakke punt van deze film is het einde: als oplossing voor alle problemen wordt de leraar van Brammetje datzelfde jaar nog vervangen. Voor de doelgroep, namelijk zes tot zeven jarige kinderen, is dit misschien afdoende. Ik vond het echter ontluisterend laf en onrealistisch. Een probleem als dit lost zich namelijk niet op met de vervanging van een leraar. Groep drie is in de regel slechts het begin van een jarenlange hel voor hoogbegaafde kinderen en hun ouders.

Wat mij betreft is deze film een gemiste kans. Het had een standaardwerk kunnen zijn. Verplicht voer voor schoolbesturen en overheden. Instrumenteel in het aankaarten van een structureel probleem in ons onderwijssysteem: namelijk dat er heel veel kinderen doodongelukkig worden van ons reguliere onderwijs, omdat ze zich er niet intellectueel kunnen ontplooien.

De film gaat over hoogbegaafdheid, maar afficheert zich nadrukkelijk niet zo. De relatie tot hoogbegaafdheid wordt bewust niet gelegd. Je kunt niet googlen of zoeken op “Brammetje Baas Hoogbegaafd”. En da’s niet handig!  Ik had een kort gesprekje met de maakster hierover, waarin ze me mededeelde dat ze wars is van het stigma “hoogbegaafd”. Dat is haar mening, en daar moet u het mee doen.

Dit is Nederland. Een land met een star onderwijsstramien, een machine die niet altijd even capabel is om talent te ontwikkelen. Een systeem dat mijn zoon, toen hij nog op de lagere school zat, een gevangenis noemde.

Er zijn kinderen, op iedere school, die iedere dag, de hele dag wachten tot de schoolbel gaat en ze naar huis mogen. Waar ze wel wat leren. Stilletjes huilend zat ik in de zaal, mijn eigen lijdensweg als ouder nogmaals doormakend, terwijl de kinderen om me heen schaterden om de grapjes.

Dramatische scene: Brammetje Baas ligt op de trampoline en fantaseert dat hij de ruimte in gaat met een zelf uitgevonden raket-bus: wèg van school, wèg van alle sores … Ik ken kinderen van zeven jaar oud die dood willen.

Brammetje Baas,  nu in de bioscoop.

Sophia Anastasia  is voorzitter van de stichting vrienden van Leonardo Utrecht. Leonardo onderwijs is een prive-georganiseerde en gefinanceerde oplossing voor onderwijs aan hoogbegaafde kinderen.

Mocht U geïnteresseerd zijn in andere artikelen van mij, kan ik het sukje over en, bij bijvoorbeeld het essay mantra’s aanraden.

8 comments

  1. Ik ben het helemaal met je eens! Ik promoot de film dan ook op mijn site en facebookpagina als échte hoogbegaafden-film, eerder dan een ADHD-film. Ik ga de DVD ook aankopen. En ook ik zat meermaals te huilen bij de zéér herkenbare situaties en emoties bij de ouders.

  2. Ik dacht dat de film over hoogbegaafdheid ging. Toen ik dat twitterde, kreeg ik veel reacties. Nee, hij gaat over adhd. Nee, hij gaat gewoon over een druk jongetje. En: nee, je moet geen etiketjes plakken. Ongeveer dezelfde reacties die je krijgt als je meent dat je kind hoogbegaafd is. Ik denk nog steeds dat de film over hoogbegaafdheid gaat.

  3. Ik krijg inderdaad van mensen te horen dat ik de film echt moet gaan zien. Zal dan ook wel een traantje laten. Sinds deze week blog ik bij J/M Ouders over mijn hoogbegaafde joch. http://blog.jmouders.nl.kpnis.nl/2012/11/help-hij-is-hoogbegaafd/ En krijg nu al allemaal handige tips en ervaringen van andere ouders. Heerlijk om niet alleen te staan.

  4. Ik vind het vreemd dat je zo op de film reageert als je zelf al stelt:
    “De film gaat over hoogbegaafdheid, maar afficheert zich nadrukkelijk niet zo. De relatie tot hoogbegaafdheid wordt bewust niet gelegd.”
    Dat je het een gemiste kans vindt om wel een dergelijke film te zijn is je persoonlijke mening, maar daar zal de producent dan verder weinig van vinden, aangezien het niet die insteek heeft.
    En er zijn dus genoeg mensen die de situatie herkennen, en dat is al goed genoeg…
    Het feit dat er een oplossing gekozen wordt door een leerkracht te vervangen is dus een keuze op basis van het verhaal, in plaats van op basis van oplossingen bieden voor hoogbegaafdheid in de klas…
    Misschien wel een mooi moment om zelf na te denken hoe dit onderwerp wél goed aan de orde zou kunnen komen?

    Overigens, geheel terzijde, maar het kan maar genoemd zijn, een film/documentaire die wel als standaardwerk voor (aankomende) leerkrachten kan dienen: Etre et avoir! Niet zozeer over hoogbegaafdheid, maar wel zozeer over verschillende soorten kinderen in één klas!

  5. ADHD? Hoogbegaafd? Wel of geen etiket? Het maakt volgens mij niet uit. Veel ouders & kinderen zullen zich hierin herkennen. Het toont aan dat er steeds meer kinderen vastlopen in het steeds strakker gestructureerde onderwijs.

    Een interessant blog wat hier mooi op aansluit: http://onderzoekonderwijs.net/2012/10/24/wat-gaat-er-mis-met-onze-kleuterwetenschappers-wanneer-ze-naar-school-gaan/

  6. […] Recensie 2 Quote: “Het had een standaardwerk kunnen zijn. Verplicht voer voor schoolbesturen en overheden”. […]

  7. Vanmorgen heb ik voor het eerst deze film gezien. Mooie film! Of het nu over ADHD, hoogbegaafdheid of wat dan ook gaat doet er wat mij betreft niet zo erg toe.
    Ik vind het sterk dat duidelijk gemaakt wordt dat de opstelling en houding van de leerkracht zo’n groot verschil kan maken voor een kind! Juist hierdoor vind ik de film heel geschikt voor iedereen die met kinderen werkt en dat wordt goed duidelijk gemaakt door te kiezen voor de ‘oplossing’ van een andere leerkracht.

  8. […] film heeft veel reacties opgeleverd (bijvoorbeeld hier).  Vaak wordt benoemd dat Brammetje ADHD heeft, of dat hij hoogbegaafd is. Ik vind het juist erg […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: